Bơm chìm trục ngang và trục đứng là gì và có đúng là chỉ cần nhìn hướng trục đã có thể biết loại nào phù hợp với đài phun nước? Thực tế, cách bố trí chỉ cho biết một phần về thiết bị. Để chọn đúng bơm, cần nhìn xa hơn hình dạng bên ngoài và đối chiếu với yêu cầu thủy lực và điều kiện lắp đặt của từng hệ thống.

Máy bơm được bố trí đồng bộ với đường ống và các thiết bị trong hệ thống đài phun nước
1. Bơm chìm trục ngang và trục đứng là gì?
Máy bơm chìm nước trục ngang và trục đứng đều là các cấu hình máy bơm được sử dụng trong môi trường ngập nước, trong đó động cơ và bộ phận bơm được thiết kế để làm việc khi thiết bị được đặt chìm. Điểm phân biệt dễ nhận biết trước tiên nằm ở hướng bố trí trục và hình dạng tổng thể của máy.
1.1. Bơm chìm trục ngang
Bơm chìm trục ngang có trục bơm bố trí theo phương ngang, thân máy thường phát triển theo chiều ngang và có dạng tương đối thấp. Khi ứng dụng trong hệ thống đài phun nước, cấu hình này cho phép bố trí thiết bị gần mặt đáy nhưng đồng thời cần tính đến phần diện tích mà thân bơm chiếm theo phương ngang.
1.2. Bơm chìm trục đứng
Bơm chìm trục đứng có trục bơm bố trí dọc theo thân máy, tổng thể thường có dạng thon dài; trong nhóm này có các dòng bơm đa tầng cánh thường được gọi là bơm hỏa tiễn. Đặc điểm hình học này giúp phân biệt với cấu hình trục ngang, còn cách bố trí thực tế vẫn phải căn cứ vào thiết kế và yêu cầu lắp đặt của từng model.
Như vậy, hướng trục trước hết giúp nhận diện cấu hình và cách thiết bị chiếm không gian. Chỉ từ đặc điểm trục ngang hay trục đứng chưa thể kết luận bơm nào có lưu lượng, cột áp hoặc khả năng đáp ứng hệ thống đài phun nước tốt hơn.

Bơm chìm trục ngang và trục đứng có hình dạng, hướng bố trí trục và yêu cầu không gian lắp đặt khác nhau
2. Hướng trục cho biết điều gì về cách bố trí máy bơm?
Hướng trục trước hết cho biết hình dạng và cách máy bơm chiếm không gian trong khu vực lắp đặt. Đây là yếu tố cần được xem xét cùng mặt bằng thực tế, thay vì chỉ dựa vào kích thước riêng của thiết bị.
2.1. Không gian theo phương ngang và chiều sâu lắp đặt
Với bơm chìm trục ngang, thân máy phát triển theo phương ngang nên cần đủ diện tích mặt đáy để bố trí thiết bị và các kết nối liên quan. Chiều cao tổng thể của máy thường gọn hơn so với chiều dài thân bơm.
Ngược lại, bơm chìm trục đứng thường có thân thon dài theo phương trục. Khi được bố trí theo phương đứng, cấu hình này có thể giảm diện tích chiếm chỗ trên mặt đáy, nhưng cần đủ không gian theo chiều đứng. Kích thước và tư thế bố trí thực tế vẫn phải tuân theo yêu cầu lắp đặt của từng model.
Vì vậy, kích thước bể hay khu vực đặt thiết bị cần được xem xét theo cả chiều dài, chiều rộng và chiều sâu thay vì chỉ xác định diện tích mặt bằng.
2.2. Không gian lắp đặt không chỉ bằng kích thước thân bơm
Trong hệ thống đài phun nước, máy bơm còn phải kết nối với đường ống để đưa nước tới các cụm vòi phun. Do đó, phương án bố trí cần tính cả vị trí đầu nối, hướng đi của đường ống và khoảng không cần thiết để thao tác với thiết bị.
Nếu nhiều bơm và đường ống cùng tập trung trong một khu vực, khoảng cách bố trí cũng cần đủ để kiểm tra, tháo lắp hoặc bảo trì khi cần. Vì vậy, hướng trục giúp xác định yêu cầu không gian ban đầu, nhưng chưa phải căn cứ để đánh giá khả năng đáp ứng thủy lực của máy bơm.
Bố trí máy bơm cần tính đồng thời không gian thiết bị, đường ống và các kết nối kỹ thuật trong hệ thống đài phun nước.

Bố trí máy bơm cần tính đồng thời không gian thiết bị, đường ống và các kết nối trong hệ thống đài phun nước
3. Vì sao không thể chọn bơm chỉ dựa vào trục ngang hay trục đứng?
Hướng trục giúp xác định cấu hình và cách bố trí thiết bị, nhưng không cho biết máy bơm có đáp ứng yêu cầu vận hành của hệ thống hay không. Muốn đánh giá khả năng này, cần xem xét đồng thời lưu lượng và cột áp mà bơm có thể cung cấp tại điều kiện làm việc thực tế.
3.1. Hướng trục không thay thế cho lưu lượng và cột áp
Một bơm chìm trục ngang hay bơm chìm trục đứng đều phải tạo được lưu lượng Q và cột áp H phù hợp với yêu cầu của hệ thống. Hai thông số này có quan hệ với nhau, vì vậy không nên tách riêng lưu lượng tối đa hoặc cột áp tối đa trên thông số kỹ thuật để làm căn cứ lựa chọn.
Điều cần kiểm tra là tại mức lưu lượng hệ thống yêu cầu, bơm còn tạo được cột áp bao nhiêu và giá trị đó có đáp ứng điều kiện vận hành hay không. Vì vậy, hai model có cùng hướng trục vẫn có thể cho khả năng làm việc rất khác nhau.
3.2. Điểm làm việc mới cho biết bơm có đáp ứng hệ thống hay không
Khả năng làm việc của một model được thể hiện rõ hơn qua đường đặc tính Q – H, mô tả mối quan hệ giữa lưu lượng và cột áp của bơm. Trong khi đó, hệ thống đường ống cũng tạo ra yêu cầu cột áp tương ứng với từng mức lưu lượng.
Khi đặt đặc tính của bơm trong quan hệ với đặc tính hệ thống, điểm giao giữa hai đường xác định điểm làm việc thực tế. Đây mới là cơ sở để đánh giá bơm có thể cung cấp lưu lượng và cột áp phù hợp hay không.
Nói cách khác, hướng trục trả lời bơm được bố trí như thế nào; điểm làm việc trả lời bơm có đáp ứng hệ thống hay không. Vì vậy, không thể suy ra khả năng thủy lực chỉ từ cấu hình trục ngang hoặc trục đứng.

Điểm làm việc được xác định từ quan hệ giữa đường đặc tính máy bơm và đường đặc tính của hệ thống
4. Từ yêu cầu của đài phun nước đến cấu hình bơm phù hợp
Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi nên dùng bơm trục ngang hay trục đứng, quá trình lựa chọn nên xuất phát từ yêu cầu của chính hệ thống đài phun nước. Khi các điều kiện vận hành đã được xác định, hướng trục mới trở thành một tiêu chí để sàng lọc cấu hình phù hợp.
4.1. Xác định yêu cầu thủy lực trước
Trước hết cần xác định loại vòi phun, số lượng vòi hoạt động đồng thời và hiệu ứng nước cần tạo ra. Với mỗi vòi, chiều cao hoặc hình thái tia nước mong muốn gắn với một mức lưu lượng và áp lực vận hành nhất định. Từ đó có thể xác định tổng lưu lượng cần cấp cho từng cụm vòi hoặc toàn hệ thống.
Cột áp yêu cầu không chỉ phụ thuộc vào điều kiện tại vòi phun mà còn phải tính đến chênh lệch cao độ và tổn thất phát sinh khi nước đi qua đường ống, van, co, tê cùng các phụ kiện khác. Kết quả của bước này là cặp Q–H mà máy bơm cần đáp ứng tại điều kiện vận hành dự kiến.
Từ yêu cầu đó, đối chiếu đường đặc tính của các model để lọc ra những phương án có khả năng làm việc phù hợp.
4.2. Sau đó mới đối chiếu điều kiện lắp đặt
Trong nhóm bơm đáp ứng yêu cầu thủy lực, bước tiếp theo là kiểm tra điều kiện bố trí thực tế: diện tích khu vực đặt bơm, chiều sâu, mực nước vận hành, vị trí kết nối đường ống và khoảng không dành cho kiểm tra, tháo lắp hoặc bảo trì.
Lúc này, cấu hình bơm chìm trục ngang hay bơm chìm trục đứng được xem xét trong quan hệ với không gian và yêu cầu lắp đặt của từng model, thay vì được chọn trước chỉ từ hướng trục.
Trình tự phù hợp vì thế là: xác định yêu cầu công trình, kiểm tra khả năng đáp ứng thủy lực, đối chiếu điều kiện lắp đặt rồi mới chốt cấu hình và model bơm.

Hệ thống đường ống và vòi phun được bố trí đồng bộ theo yêu cầu vận hành của công trình đài phun nước
Hiểu đúng bơm chìm trục ngang và trục đứng là gì giúp nhận diện cách bố trí thiết bị, nhưng hướng trục không phải căn cứ duy nhất để quyết định loại bơm phù hợp. Với hệ thống đài phun nước, lựa chọn cần bắt đầu từ yêu cầu thủy lực, sau đó đối chiếu với điều kiện lắp đặt thực tế để xác định cấu hình và model đáp ứng đồng thời hai yếu tố này.
Nếu cần lựa chọn hoặc xây dựng cấu hình bơm cho công trình cụ thể, Thiết bị đài phun nước TDV có thể tư vấn dựa trên thông số vòi phun, yêu cầu vận hành và điều kiện lắp đặt của hệ thống.
XEM THÊM:
———————————-
CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG VÀ THƯƠNG MẠI TDV VIỆT NAM
Địa Chỉ: Số 48, Tổ 13, Phường Vĩnh Hưng, Hà Nội
VPGD: Số 127 Đền Lừ 2, Tương Mai, Hà Nội
Xưởng sản xuất: Xã Nguyễn Văn Linh – Hưng Yên
Hotline 24/7: 0243 646 3639
P.Kinh doanh: 0989 454 240 – 0987 257 384
Email: tuvandaiphunnuoc@gmail.com



